Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik Temasıyla 81 İlde Etkinlikler Başladı

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” teması kapsamında mayıs ayı boyunca 81 ilde düzenlenecek etkinlikler çerçevesinde Teknopark Ankara İvedik OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ni ziyaret etti. Ziyaret sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Tekin, mesleki ve teknik eğitimin kendileri için hayati bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Tekin, bu konunun iki farklı açıdan değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

28 Şubat Mağduriyeti ve Demokratikleşme Süreci

Bakan Tekin, Türkiye’deki demokratikleşme sürecinde meslek liselerinin ciddi şekilde mağdur edildiğini ifade ederek, “28 Şubat’ta öğrenci sayısı yarı yarıyadan daha fazla azalan bir okul grubundan bahsediyoruz. Daha önce sınavla öğrenci alan meslek liseleri, katsayı engeliyle bir anda öğrenci bulamama riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Dolayısıyla 2010’da katsayı mağduriyetinin giderilmiş olması, demokratikleşme göstergeleri açısından önemli.” dedi. Tekin, uluslararası çalışmalarda ülkelerin milli gelirleriyle insan kaynaklarının yetkinlikleri arasında paralel bir ilişki bulunduğunu da sözlerine ekledi.

Proje Okul Formatıyla Yakalanan İvme

İnsan kaynaklarını doğru standartlarda yetiştiren ülkelerin milli gelirlerinin daha sağlam bir temele oturduğunu belirten Tekin, bu nedenle hem demokratikleşme hem de insan kaynağının geliştirilmesi açısından mesleki ve teknik liselere özel önem verdiklerini söyledi. 2013’ten itibaren atılan adımlar ve 2014’te dershanelere yönelik kanunla başlayan sürecin mesleki ve teknik eğitimde bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Tekin, proje okul formatı sayesinde meslek liselerinde önemli bir ivme yakalandığını ifade etti.

İşbaşı Eğitimi ve Staj Uygulamalarında Yaygınlaştırma

Bakan Tekin, o dönem il il gezerek ihtiyaç kalmayan programları ve bölümleri kapatıp yerlerine yenilerini açtıklarını belirtti. Mesleki ve teknik eğitimin içeriğiyle ilgili birkaç sorun bulunduğunu aktaran Tekin, şöyle konuştu: “Mesleki ve teknik eğitimin içeriğiyle ilgili konuya girdiğimizde de birkaç sorun var. Bir, il il gezdiğimizde bize dendi ki ‘meslek liselerinde öğrenci azaldı, öğrenciler için yeniden cazip hale getirilmesi lazım’. İki, 1930’da, 1940’ta açılmış ama artık ihtiyaç duyulmayan bölümler var. Yeni bölümlere ihtiyaç var, onların açılması lazım. Yeni açılacak bölümler ya da mevcut bölümlerden devam edeceklerin programları yani müfredatları çok eski veya okullarımızdaki teknik imkanlar ve öğretmenlerimizin bu konudaki yetkinlikleriyle ilgili eleştiriler var. Biz dedik ki bunların hepsini giderecek mekanizmalar geliştirmemiz lazım. 2014’te o meşhur dershane kanunundaki proje okul, bize bu imkanı sundu. Biz bu okulların müfredatlarını sektörle beraber belirlemeye başladık.”

Sektörle İşbirliği ve Teşvik Uygulamaları

Proje okul formatının sektörün ihtiyaç duyduğu yetkinlikte öğrenci yetiştirme imkanı sağladığını belirten Tekin, öğretmenlerin eksik olduğu alanlarda sektörde çalışan uygun profildeki kişilerin ders vermesini sağladıklarını ifade etti. Ayrıca, sadece teorik eğitimin yeterli olmayacağı düşüncesiyle işbaşı eğitimi ve staj uygulamalarını yaygınlaştıran düzenlemelere ağırlık verdiklerini söyleyen Tekin, “Bu kez de sektör bize şunu söyledi, ‘bize gönderdiğiniz çocuklara devlet teşvik verecek mi?’ Orada bir adım daha attık ve sektörde işbaşı eğitimlerini almak üzere gönderdiğimiz çocuklar için ustalık ve kalfalık durumlarına göre asgari ücretin yüzde 30’u ve yüzde 50’si oranında teşvik uygulaması başlattık.” dedi.

İş Sağlığı ve Güvenliğinde Sıkı Denetim

Bakan Tekin, mesleki ve teknik liselerde öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmasıyla ilgili süreç başlattıklarını hatırlattı. Öğrencilerin işbaşı eğitime gönderildiği işletmelerin seçiminde titiz davrandıklarını belirten Tekin, “Her önüne gelen iş yeriyle protokol imzalamıyoruz. İş sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili kamu otoriteleri ki Türkiye’de bu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgi alanına giriyor, onların akredite ettiği, uygun bulduğu kriterlerde olan iş yerlerine çocukları gönderdik, bu da bizim için çok önemli bir hassasiyet.” ifadelerini kullandı.

253 Bin İşletme Denetlendi, 23 Bin 252’nin Sözleşmesi Feshedildi

Rutin kontrol periyotlarının bulunduğunu ve koordinatör öğretmenlerin belirli aralıklarla öğrencileri iş yerinde ziyaret ettiğini anlatan Tekin, işletmede tedbirlere uyulup uyulmadığını ve öğrencinin branşıyla ilgili eğitim alıp almadığını kontrol ettiklerini söyledi. Yakın zamanda mobil uygulama takip sistemini hayata geçirdiklerini hatırlatan Tekin, “Bu kapsamda, 2024’te öğrencilerimizin işletmede uygulamalı eğitim yaptığı 253 bin işletme denetlendi, 23 bin 252 işletmenin uygunsuz olduğu gerekçesiyle sözleşmeleri feshedildi.” şeklinde konuştu.

Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) Uygulaması ve Stratejik Alanlara Teşvik

Zorunlu eğitimde öğrencilerin işbaşı eğitimlerini daha yoğun yaptıkları Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) uygulamasını başlattıklarını hatırlatan Tekin, bazı branşları ve alanları Türkiye’nin insan kaynağı açısından farklı bir yere konumladıklarını aktardı. “Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının belirlediği bazı branşlarda öğrencilere ilave olarak teşvikler de ödemeye başladık. OSB’lerin içinde ve dışında açılan meslek liselerinde, özel meslek liselerindeki öğrencilere branşlara göre teşvik veriyoruz. Stratejik alanlarda aranan eleman yetiştirmek konusunda böyle bir adım attık.” dedi.

Atölye ve Laboratuvarlarda Reorganizasyon

Bakan Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi’ni hatırlatarak, okulların içerisindeki atölyelere öğrencilerin en iyi şekilde eğitim alabilmesi için ciddi bir kaynak ayırdıklarını belirtti. “Meslek liselerimizin atölye ve laboratuvarlarının yeni ihtiyaçlara göre reorganizasyonuyla ilgili bir adım attık. Hem iç kaynaklardan hem genel bütçeden hem de uluslararası kaynaklardan şu an meslek liselerimizin atölye ve laboratuvarlarını ciddi şekilde reorganize ediyoruz. Yeni cihazlar, yeni laboratuvarlar, atölyenin ihtiyaç duyduğu donatım malzemeleri almaya başladık.” diye konuştu.

Meslek Lisesi Tercih Oranı Yüzde 43’e Yükseldi

Bir gazetecinin yeni çalışmalar ve projeler hakkındaki sorusu üzerine Tekin, doğru adımlarla mesleki eğitimde yeni bir atılım gerçekleştirdiklerini söyledi. Gittikleri yerlerde ticaret odaları ve sanayi odalarının teşekkürlerini ilettiklerini dile getiren Tekin, “Benzeri okul önerileri ve program önerileriyle geliyorlar. Mesleki eğitimde geleceği yakalamak, değişen üretim ihtiyaçlarına karşılık vermek amacıyla Siber Güvenlik, Yapay Zeka, Endüstriyel Kalite Kontrol, Havacılık ve Uzay Teknolojisi ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanlarını açtık ve açmaya devam edeceğiz. Bu ay bunları konuşalım istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Tekin, işbaşı eğitimlerinin ardından istihdama kazandırılan öğrenci sayıları ve mesleki eğitime ilgiyle ilgili bir soruya, uluslararası ortalamaları hemen hemen yakaladıklarını belirterek yanıt verdi. Şu anda en kalabalık ortaöğretim biriminin mesleki ve teknik eğitim olduğuna işaret eden Tekin, “100 öğrenciden 41’i meslek lisesine gidiyor. Bu yıl meslek lisesini tercih edenlerde o oran yüzde 43. Bu eğitim öğretim döneminde ilk defa 9. sınıfa kayıt yaptıran 100 öğrenciden 43’ü meslek lisesine kayıt yaptırdı. Yani mesleki ve teknik eğitime yönelim sürekli artıyor.” şeklinde konuştu.

28 Şubat Travması ve Algının Düzelmesi

Meslek liselerine yönelik algının daha olumlu bir noktaya taşınmasına yönelik çalışmalar hakkında sorulan soruya Tekin, darbelerin insanlar ve toplumların zihinlerinde travmalara sebebiyet verdiğini, bu travmaların aşılması gerektiğini söyledi. Halihazırda hem imam hatip okulları hem de meslek liseleri için 28 Şubat öncesindeki noktaya geldiklerini vurgulayan Tekin, “Bence bizim çalışmalarımız kadar toplumun demokrasiye, insan haklarına, sivil siyasete sahip çıkma içgüdüsü de bu algının düzelmesi konusunda katkı sağlayacak.” dedi.

Aranan Eleman İçin Sektörle İşbirliği

Eski Almanya Başbakanı Olaf Scholz’un sözünü hatırlatan bir gazetecinin “ara eleman” ihtiyacıyla ilgili sorusuna Tekin, “Biz artık ara eleman demiyoruz, aranan eleman diyoruz. Şu an sektörle beraber bunu yetiştirmeye çalışıyoruz. Sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli elemanların branşlarını bizimle gelip paylaşmaları durumunda ihtiyaç duydukları yetkinlikteki kişileri beraber yetiştiririz. TOBB’daki toplantılarda da illeri ziyaret ettiğimde ticaret sanayi odalarıyla yaptığımız toplantılarda da bunları söylüyorum. Gelin beraber yapalım. Biz bu programları yaparız, öğretim programlarını revize ederiz, çocukları yetiştiririz, okulu yaparız. Sizden bunun karşılığında istediğimiz şey çocuklarımızın hem istihdamında hem de iş yeri açmalarında kendilerine destek olun. Sektörle işbirliği içerisindeyiz. Yüzde 43 rakamını yeterli görmüyorum ama iyi bir noktaya geldiğimizi söylemek istiyorum, hemen hemen OECD standartlarındayız.” yanıtını verdi.

Mesleki Eğilim Belirleme ve Zanaat Atölyeleri

Öğrencilerin kabiliyetlerinin keşfedilmesiyle ilgili bir soruya Tekin, 28 Şubat travmasının yarattığı olumsuz algı nedeniyle ailelerin çocuklarının akademik eğitim almasını istediklerini belirtti. “Mesleki ve teknik eğitimle ilgili oluşan olumsuz havanın dağılması lazım. Onu hep beraber yavaş yavaş dağıtacağız.” diyen Tekin, çocukların mesleki yönelimleriyle ilgili TÜBİTAK ile ortak hazırlanan “Mesleki Eğilim Belirleme Bataryası” projesinin başladığını, ayrıca öğrencilerin erken yaşta ilgi ve yeteneklerini keşfetmelerini sa