6 Kasım 2026 Tarihli Resmî Gazete: Sayı 33422

6 Kasım 2026 Cuma günü yayımlanan 33422 sayılı Resmî Gazete’nin en geniş etkili kararı Anayasa Mahkemesi’nden geldi: Mahkeme, paylı mülkiyette önalım (şufa) davasında payın bedelinin hâkim tarafından “rayiç bedel” olarak belirlenmesini öngören Türk Medeni Kanunu kuralını iptal etti. İptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Aynı sayıda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), Golden Global Yatırım Bankası A.Ş.’nin faaliyet iznini kaldırdı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Uygulama Yönetmeliği’nde parsel tahsisi, hisse devri ve üst hakkına ilişkin değişiklikler yaptı.

Anayasa Mahkemesi: Önalım davasında “rayiç bedel” kuralı iptal

Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrası, 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun’la değiştirilmişti. Değişiklikten sonra kural şöyleydi: “Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir. Önalım hakkı sahibi, belirlenen rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini nemalandırılmak üzere hâkim tarafından belirlenen yere verilen kesin süre içinde nakden yatırmakla yükümlüdür.” Karşı oy yazısında aktarıldığına göre değişiklikten önce yatırılması gereken tutar, tapuda gösterilen satış bedeliydi.

Kurala karşı 13 asliye hukuk mahkemesi (Yalova, Tarsus, İstanbul, Bodrum, Alanya, Gaziosmanpaşa, Gaziantep, Denizli, Erbaa, Hatay, Viranşehir, Ulukışla ve Afşin) itiraz yoluyla başvurdu; TBMM üyeleri de iptal davası açtı. Anayasa Mahkemesi’nin 16 Temmuz 2026 tarihli ve E.2026/23, K.2026/162 sayılı kararının hüküm kısmı şöyle:

• “…rayiç bedeli…” ibaresi: Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Karar oyçokluğuyla alındı; dört üye karşı oy kullandı.
• “…gecikmeksizin…” ve “…kesin süre…” ibareleri ile fıkranın kalan kısmı: 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince, yani “rayiç bedel” ibaresinin iptaliyle uygulanma olanağı kalmadığı için oybirliğiyle iptal edildi.
• 7571 sayılı Kanun’la eklenen geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrası: Değişikliklerin, yürürlükten önce açılmış davalarda da uygulanmasını öngören bu hüküm de aynı gerekçeyle oybirliğiyle iptal edildi.
• Yürürlük: Tüm iptal hükümleri, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Yayım tarihi 6 Kasım 2026 olduğuna göre bu tarih 6 Ağustos 2027’ye denk geliyor.

Karşı oy yazısına göre Mahkeme çoğunluğu, ön alım bedelinin paydaş ile üçüncü kişi alıcı arasında kararlaştırılan satış bedeli olmaması hâlinde satış sözleşmesinin şartlarının değişerek farklı bir satış ilişkisine dönüşeceğini, önalım hakkı sahibinin üçüncü kişinin ödediğinden farklı bir bedel ödemesi durumunda alıcının zarara uğramasına ya da haksız kazanç elde etmesine yol açılabileceğini değerlendirdi ve kuralı Anayasa’nın 5. ve 35. maddelerine aykırı buldu. Karşı oy kullanan üyeler ise kuralın gerçek değeri esas alarak hem alıcıyı hem önalım hakkını kullanan kişiyi koruduğunu savundu.

BDDK: Golden Global Yatırım Bankası’nın faaliyet izni kaldırıldı

BDDK’nın 4 Kasım 2026 tarihli ve 11593 sayılı kararıyla Golden Global Yatırım Bankası A.Ş.’nin faaliyet izni, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde kaldırıldı. Kanunun bu bendi, bir bankanın “yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinin tespit edilmesi” hâlini düzenliyor. Aynı maddeye göre faaliyet izni kaldırılan kalkınma ve yatırım bankaları genel hükümlere göre tasfiye ediliyor; bu madde kapsamında alınan Kurul kararları Resmî Gazete’de yayımlanıyor ve yayım tarihi ilgililer bakımından tebliğ tarihi sayılıyor. Kararda başka bir gerekçe ya da ayrıntı yer almıyor.

OSB Uygulama Yönetmeliği’nde değişiklik

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yönetmeliği yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Başlıca değişiklikler:

• E-imza zorunluluğu: İş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının çevrim içi sistemde elektronik ortamda imzalanması zorunlu hâle getirildi.
• Hisse devriyle ön tahsis devri: Ön tahsis devri amacıyla Bakanlık izni alınmadan şirket hisselerinin devredildiği tespit edilirse ön tahsis iptal edilecek. Ön tahsis veya arsa tahsisi yapılan şirketin paylarında Bakanlık onayı alınmadan toplamda yüzde 49’u aşan ortaklık payı değişikliği yapılması hâlinde de tahsis iptal edilecek.
• Komşu parsele öncelik ihaleyle: İlana çıkılan parselle doğrudan ortak sınırı olan ve ruhsat alarak üretime geçmiş katılımcı tahsis başvurusunda bulunursa, öncelik tanınabilmesi için ihale yapılacak; tahsis yöntemi kura olarak belirlenmiş olsa bile ihale zorunlu. Benzer durumda birden fazla başvuru varsa öncelik tanınmayacak.
• Yeniden tahsis: Süre dolduğu için tahsisi iptal edilen katılımcı, tahsis bedeli iadesi yapılmadan önce yeniden tahsis isteyebilecek; OSB uygun görürse parsel, ilana çıkılmadan ve Bakanlık onayıyla aynı katılımcıya güncel bedelden yeniden tahsis edilebilecek. Yeniden tahsis edilen parsellere Bakanlık süre uzatımı vermeyecek.
• Üst hakkı: Yönetmeliğe eklenen 63/A maddesiyle, OSB mülkiyetindeki ve ön tahsis ya da tahsis yapılmış parsellerde, OSB yönetim kurulunun uygun gördüğü kişiler lehine, bağımsız ve sürekli nitelikte olmayan üst hakkı tesis edilebilecek. Üst hakkının süresi katılımcıya verilen tahsis süresini aşamayacak; üst hakkı lehtarının yönetmeliğe aykırı fiillerinden katılımcı da müteselsilen sorumlu olacak.
• Kiracıyla birlikte başvuru: Katılımcı ile kiracısı tahsis başvurusunu birlikte yapar ve bu durum tahsis sözleşmesinde belirtilirse, kiralama için aranan bazı şartlar aranmayacak.

Sayıdaki diğer düzenlemeler

• İnönü Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği yayımlandı.
• Anayasa Mahkemesi’nin üç bireysel başvuru kararı (2021/29667, 2022/103359 ve 2019/18263 başvuru numaralı) yayımlandı.

Sık sorulan sorular

Önalım davasında rayiç bedel kuralı ne zaman yürürlükten kalkıyor?
Anayasa Mahkemesi iptal hükümlerinin, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Karar 6 Kasım 2026’da yayımlandığı için bu tarih 6 Ağustos 2027’ye denk geliyor.

Anayasa Mahkemesi önalım hakkıyla ilgili hangi hükümleri iptal etti?
Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin 7571 sayılı Kanun’la değiştirilen ikinci fıkrasının tamamını ve aynı Kanun’la eklenen geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrasını iptal etti. “Rayiç bedeli” ibaresi oyçokluğuyla, diğer kısımlar bu iptalle uygulanma olanağı kalmadığı için oybirliğiyle iptal edildi.

Golden Global Yatırım Bankası’nın faaliyet izni neden kaldırıldı?
BDDK’nın 11593 sayılı kararı, dayanak olarak 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendini gösteriyor. Bu bent, bir bankanın yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinin tespit edilmesi hâlini düzenliyor. Kararda başka bir ayrıntı yer almıyor.

OSB’de hisse devri tahsisi etkiler mi?
Yeni düzenlemeye göre ön tahsis ya da arsa tahsisi yapılan şirketin paylarında Bakanlık onayı alınmadan toplamda yüzde 49’u aşan ortaklık payı değişikliği yapılırsa tahsis iptal edilir.