Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı: Tescilli Yerli Çeşitler Sektörde Yeni Bir Dönem Başlatıyor
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin ilk yerli salep çeşitleri olan ‘Bal Yumru’ ile ‘Bol Yumru’nun resmen tescil edildiğini duyurdu. Bakan Yumaklı, bu gelişmenin tarım sektörü için önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Bakan Yumaklı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesindeki Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün yaklaşık 20 yıldır sürdürdüğü yumrulu salep türlerinin kültüre alınması çalışmalarının başarıyla sonuçlandığını belirtti. Yumaklı, “Ülkemizde yüzyıllardır kültürel ve ekonomik önemi bilinen salep bitkisinde, tescilli yerli çeşitlerin kazanılması, tarım sektörümüz açısından son derece anlamlı ve kıymetli bir dönüm noktasıdır. Ege Tarımsal Araştırma Enstitümüzün özverili çalışmalarıyla dünyada ve ülkemizde bir ilki başardık. Artık salep, doğadan tahrip edilerek toplanan bir bitki olmaktan çıkıp, tarla koşullarında standartlara uygun şekilde üretilen bir ürün haline geliyor.” ifadelerini kullandı.
Bakan Yumaklı, ‘Bal Yumru’ ve ‘Bol Yumru’ isimli çeşitlerin hem genetik kaynakları koruyacağını hem de üreticilere yüksek verimli ve güvenilir bir üretim imkanı sunacağını söyledi. Yumaklı, “Tescil edilen bu çeşitler Türkiye’nin kıyı bölgelerinde yetiştirilecekler. Bu alanlarda üretici birlikleri kurularak üretim alanları genişledi. Enstitümüz tarafından özel sektöre damızlık yumru ve fide temini yapıldı. Talebin çok fazla olması nedeniyle artık üretim materyali temini tamamen özel sektör tarafından yapılıyor. Bu türlerin tescil edilmesi ile hem verim artışı hem üretim alanı artışı hedefliyoruz. İki veya daha fazla yumru yapması birim alandan daha yüksek verim alınmasını sağlıyor. Ülkemiz açısından en büyük getirisi, doğadan toplanması yasak olan salep türlerinin tarla koşullarında yetiştirilerek doğadaki tahribatın önüne geçilmesine katkı sağlaması.” dedi.
Bakan Yumaklı, dünyada ilk defa uygulanan bu yöntemle üretimin artacağını ve yasak olan salep ihracatının önünün açılabileceğini belirtti. Yumaklı, “20 yıl önce başlatılan kültüre alma çalışmalarının başarıyla sonuçlanmasıyla birlikte, Türkiye salep üretiminde yeni bir döneme giriyor. Böylece salep türlerinin doğadan toplanmasının önüne geçilerek endemik türler korunacak. Birden fazla yumru veren çeşitlerle üretim kapasitesi artacak. Halen 400 dönüm alanda yapılan 150 tonluk yıllık üretim, yerli çeşitlerle birlikte daha profesyonel ve karlı bir yapıya kavuşacak.” diye konuştu.
Bilimsel adı ‘Orchis sancta’ olan Bol Yumru, genellikle çam ve meşe ormanları arasında yayılış gösteren tek yıllık bir orkide türü olup kıyı bölgeleri ve ılıman iklim için uygun. Bilimsel adı ‘Serapias vomeracea’ olan Bal Yumru ise genellikle çayırlıklar ve sulak alanlarda yayılış gösteren tek yıllık bir orkide türü olup sulak yerleri tercih ediyor ve kıyı bölgeleri ile ılıman iklim için uygun.