Eğitim Uzmanları: Kontenjan Politikaları ve Stratejik Çalışma Belirleyici Olacak
ÖSYM’nin açıkladığı takvime göre Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS), haziran ayının üçüncü haftasında gerçekleşecek. İlk oturum olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) 20 Haziran Cumartesi günü yapılacak. 21 Haziran Pazar günü ise sabah Alan Yeterlilik Testleri (AYT), öğleden sonra ise Yabancı Dil Testi (YDT) uygulanacak. Bu yılki başvuru sayısının 2 milyon 425 bin 560 olarak açıklanması, adaylar arasında rekabetin azaldığı yönünde bir algı oluşturdu. Ancak Eğitim Uzmanı ve Psikolojik Danışman Cihan Yeşilyurt, bu iyimserliğin yersiz olabileceğini belirtiyor. Yeşilyurt, “Üniversiteye yerleşme sürecinde belirleyici olan aday sayısı değil. Kontenjan politikaları, bölüm bazlı talep ve adayların niteliği. YÖK’ün son yıllarda özellikle belirli bölümlerde uyguladığı kontenjan daraltma politikası, arz-talep dengesini doğrudan etkiliyor. Hukuk, mimarlık, diş hekimliği, öğretmenlik programları ve sağlık alanındaki bazı bölümlerde kontenjanların azaltılması, bu programlara olan talep sabit kalsa bile başarı sıralarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oluyor. Bu da sınava başvuranların sayısı azalsa bile nitelikli ve hedef odaklı adaylar arasındaki rekabetin devam ettiği anlamına gelir.” diyerek durumu özetliyor.
Uzmanlar, kalan sürenin etkin kullanılmasının kritik olduğunu vurguluyor. Cihan Yeşilyurt, “Zamanı doğru yönetemeyen aday ne kadar çalışırsa çalışsın istediği verimi alamaz. Bu noktada haftalık planlama çok önemli. Öğrenci hangi gün hangi derse çalışacağını, konu tekrarına ve soru çözümüne ne kadar süre ayıracağını net şekilde belirlemeli.” ifadelerini kullanıyor. Ayrıca, sadece test çözmenin yeterli olmadığının altını çiziyor: “Konuyu tam öğrenmeden test çözmeye yönelmek en sık hatalardan. Test çözmek tek başına başarı getirmez. Aksine ezbere götürür. Farklı bir soru geldiğinde aday çözemez. Önce konunun mantığını kavramak, ardından soru çözmek gerekir. Denemeler sayesinde adaylar hem konu eksiklerini net şekilde görebiliyor hem de zaman yönetimi becerilerini geliştirebiliyor.”
Ankara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Erten Gökçe ise adaylara 10 önemli ipucu veriyor: “1- Sınava değil, hedeflediğin başarıya odaklan. Hedef koymak, çalışmayı anlamlı hale getirir. 2- Son aylarda kaygının artması çok normaldir. Kaygıyı doğru yöneten adaylar bilgilerini daha iyi kullanır. 3- Çalışma düzenini sürdürülebilir kıl. Kısa süreli yoğunluk yerine her gün düzenli ve planlı çalışmak daha etkili olur. 4- Sürekli yeni konu öğrenmek yerine eksik olduğun alanlara dönmek, deneme analizleri yapmak ve yanlışlardan öğrenmek daha verimli sonuç verir. 5- Uyku düzenini koru, biyolojik saatini sabitle. Zihinsel performansın büyük kısmı uykuyla doğrudan ilişkilidir. 6- Beslenmene dikkat et, rutinini bozma. Dengeli ve düzenli beslenmek hem fiziksel hem zihinsel dayanıklılığını artırır. 7- ‘Yetişmeyecek, başaramayacağım’ gibi olumsuz düşünceler yerine ‘planlı gidersem başarırım’ gibi yapıcı düşüncelerin olsun. 8- Deneme sınavlarını stratejik kullan. Süre yönetimi, dikkat hataları ve konu analizleri bu dönemin en kritik kazanımları olabilir. 9- Sosyal çevreni doğru seç, stres bulaşmasına izin verme. Panik halini destekleyen, moral düşüren ortamlardan uzak dur. 10- Sınavın bir sonuç değil, bir araç olduğunu unutma. YKS bir kapıdır, hayatın tamamı değil.”
Cihan Yeşilyurt, adayların sık yaptığı bir hataya da dikkat çekiyor: “Adayların en sık yaptığı hatalardan biri de TYT’ye yüklenip AYT’yi geri plana atmak. Bu yaklaşım ciddi bir risk taşıyor. Öğrenciler TYT’den yüksek net yapınca hedeflerine ulaşacaklarını düşünüyor. Oysa puanın yüzde 40’ı TYT, yüzde 60’ı AYT’den geliyor. Bu dengeyi doğru kuramayan aday, sıralamada geriye düşer. İdeal bir programda haftanın büyük bölümü AYT’ye ayrılmalı. TYT ise düzenli tekrar ve hız çalışmalarıyla desteklenmeli.” YÖK verileri, bu yılki 2 milyon 425 bin 560 başvurunun, 2020’deki 2 milyon 436 bin 958’den sonra son yılların en düşük rakamı olduğunu gösteriyor.