Arşivlerdeki 13 Mayıs 1915 Tarihli Emir, Savaşın Seyrini Değiştiren Stratejiyi Gözler Önüne Seriyor
Çanakkale Deniz Zaferi’nin 111. yıl dönümüne yaklaşılırken, tarihi alandan önemli bir arşiv çalışması dikkat çekiyor. Kara muharebelerinin kritik bir döneminde, 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal Atatürk’ün Kemalyeri Karargahı’ndan yazdığı 13 Mayıs 1915 tarihli emir, zaferin ardındaki askeri dehayı ortaya koyuyor. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, savaşın şiddetini ve önemini o dönem verilen emirlerin en iyi şekilde yansıttığını ifade ediyor.
Kaşdemir, cephedeki koşulları değerlendirerek, “Çanakkale Savaşları sırasında iki kuvvet arasında açıkça bir oransızlık var. Çanakkale’de bize karşı saldıranların top, tüfek ve diğer askeri teçhizatları bize göre çok üstün. Biz daha zor durumdayız. Bu konuda açığı kapatmak için çok akıllı, tecrübeli sevk ve idare yapmak gerekiyor. İşte Çanakkale’de komutanlar tam da böyle yapmıştır. Mehmetçik savaşmayı bilmiştir. Komutanlar da savaşı çok iyi yönetmeyi bilmiştir” diye konuştu.
Tarihi Alan Başkanlığı, bu tarihi belgeleri araştırmacılar ve vatandaşlarla buluşturmak için kapsamlı bir dijitalleştirme projesi başlattı. Kaşdemir, “Tarihi Alan Başkanlığı olarak Çanakkale merkezde bulunan araştırma merkezimizde Çanakkale Savaşları sırasındaki yazılmış olan emirleri yayınlamaya başladık. Bu emir örneklerini hem gelip bizzat müzemizde görülebilir hem de dijitalden buraya gelmeden internet üzerinden açık erişim ile ulaşılabilir hale getirdik” açıklamasını yaptı.
‘Arıburnu Kuvvetleri Kumandanı ve 19’uncu Fırka Kumandanı Mustafa Kemal’ imzasını taşıyan söz konusu emir, sınırlı kaynaklarla verilen mücadelenin stratejik derinliğini gösteriyor. Kaşdemir, emrin içeriğinin Mehmetçiğin soğukkanlılığı ve isabetli atışlarından duyulan memnuniyeti dile getirdiğini vurguladı. Atatürk’ün emrinde yer alan, “Siperlerinden düşmanı avlayan efradımızın soğukkanlılıklarını muhafaza ederek her mermi ile en aşağı bir düşman neferini ortadan kaldırmak suretiyle endaht ettiklerini anlıyorum ve memnun oluyorum” ifadesi, kaynak israfına izin verilmeden verilen amansız mücadeleyi özetliyor.
Kaşdemir, bu direktifin zaferin gizli detaylarından biri olduğunun altını çizerek, Mustafa Kemal Atatürk’ün askerlerinden her bir mermiyi hedefe ulaştırmalarını istediğini, çünkü stokların sınırlı olduğunu belirtti. Bu emrin başarıyla uygulanmasının, yalnızca cesaretin değil, aynı zamanda üstün bir akıl ve komuta becerisinin de savaşın kaderini belirlediğini kanıtladığını sözlerine ekledi.