Enstitü Araştırmaları, Savaşın Seyrini Değiştiren Geminin Karaya Oturma Anını Aydınlattı
Çanakkale Savaşları Enstitüsü’nün yürüttüğü arşiv çalışmaları, Nusret Mayın Gemisi’nin 8 Mart 1915’teki efsanevi mayın döküşünden haftalar önce kritik bir kaza yaşadığını ortaya koydu. Araştırmalara göre gemi, 27 Aralık 1914 tarihinde Nara Burnu yakınlarındaki Yalova Burnu ve Uzunburun mevkiinde karaya oturdu. Enstitü Müdürü Utkan Emre Er, “1935 yılında neşredilen Deniz Mecmuası’nın 336 numaralı nüshasına ve bizzat Müstahkem Mevki Kumandanlığı harp ceridelerine yansıyan kayıtlara göre; 32 adet mayınla seyre çıkan Nusret, 27 Aralık 1914 (14 Kanunuevvel) tarihinde Nara Burnu’na takriben bir saatlik mesafede yer alan Rumeli sahilindeki Yalova Burnu ve Uzunburun mevkileri civarında karaya oturmuştur” ifadelerini kullandı.
Kritik Anda Kurtarma Operasyonu: Samsun Vapuru Devreye Girdi
Kazanın, düşman kuvvetlerinin boğaz girişinde yoğun faaliyet gösterdiği bir döneme denk geldiğini vurgulayan Er, kurtarma çalışmalarının detaylarını paylaştı. Olayın hemen ardından Sarıkule üzerinden İsa Reis gambotuna acil yardım emri verildi. Alman Amiral Merten Paşa’nın talimatıyla, kurtarma için daha uygun görülen Samsun vapuru da bölgeye sevk edildi. Yapılan ortak operasyon başarıyla sonuçlandı ve Nusret Mayın Gemisi, 30 Aralık 1914 tarihinde herhangi bir ciddi hasar almadan kurtarıldı.
Çanakkale Boğazı’na 18 Farklı Mayın Hattı Yerleştirildi
Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er, yürütülen çalışmaların savaş tarihinin az bilinen detaylarını gün yüzüne çıkardığını belirterek, boğaz savunmasının kapsamını açıkladı. 3 Ağustos 1914 ile 11 Aralık 1915 arasında Çanakkale Boğazı sularına toplam 18 farklı mayın hattı döşendiği bilgisini veren Er, bu operasyonlarda sadece Nusret’in değil, donanmanın farklı unsurlarının da görev aldığını aktardı. En yoğun çalışan gemi olan İntibah vapurunun 11, Selanik gemisinin ise 3 mayın hattı tesis ettiği kaydedildi. Stratejik önemi yüksek Nusret Mayın Gemisi ise 9., 12. ve 16. hatların yanı sıra, “18 Mart Zaferi”ni getiren o meşhur 26 mayından oluşan 11. hattı döşedi.
“18 Mart Zaferi Bir Tesadüf Değil, İrade ve Profesyonelliğin Eseridir”
Utkan Emre Er, Nusret’in yaşadığı kazanın, dönemin kriz yönetiminin ne kadar profesyonel olduğunun bir göstergesi olduğunu vurguladı. Müttefik donanmasının geçişini kesin olarak engelleyen 11. mayın hattının Nusret tarafından oluşturulduğunu hatırlatan Er, bu hamlenin düşman cephesinde felaketle sonuçlandığını ifade etti. Mayınlara çarpan zırhlıların saf dışı kalmasıyla deniz harekâtının sona erdiğini ve savaşın kara muharebelerine evrildiğini söyledi. Er, “Neticede 18 Mart Zaferi, bir tesadüfün yahut şansın eseri değil; Türk askerinin sarsılmaz iradesi ile Alman müttefiklerimizin müşterek ve nitelikli çalışmalarının bir örneğidir. 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi kutlu olsun” diyerek sözlerini tamamladı.