Prof. Dr. Gürkan Bozdağ: Yapay Zeka, Sağlıklı Embriyoyu Seçerek Hekime Yardımcı Oluyor

Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Vakfı Başkanı Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, yapay zekâ teknolojilerinin embriyo seçimi ve genetik ayıklama süreçlerinde kritik bir rol oynadığını belirtti. Özellikle kromozom bozuklukları ve tek gen hastalıklarının önlenmesinde bu teknolojinin önemli bir yardımcı haline geldiğini vurgulayan Bozdağ, Down Sendromu ve SMA gibi ciddi hastalıkların artık önceden tespit edilebildiğini ifade etti. Bozdağ, embriyoların gelişiminin özel sistemlerle izlendiğini belirterek, “Yapay zekâ hangi embriyonun daha yüksek gebelik şansı taşıdığını tahmin ederek hekime yardımcı olur. Burada hekimin deneyimi ve hastaya özgü faktörler hâlâ belirleyici. Tüm sorunları önceden kesin olarak saptamak mümkün değil, ancak yapay zekâ embriyo gelişimindeki anormallikleri, gebelik sürecindeki riskleri ve yenidoğan dönemindeki bazı durumları daha erken tespit edebiliyor. Yapay zekâ veriyi hızlı analiz ediyor ve detayları hızlıca yakalıyor, standart bir yaklaşım ve tedavi planı da belirleyebiliyor.” dedi.

Seçilmiş Vakalarda Öneriliyor: Genetik Ayıklama ile Bebekler Ciddi Hastalıklardan Korunuyor

Genetik ayıklamanın temel amacının, bebeklerin ciddi genetik hastalıklarla dünyaya gelmesini mümkün olduğunca engellemek olduğunu söyleyen Prof. Dr. Bozdağ, bu yöntemle önlenebilen hastalıklar arasında Down Sendromu gibi kromozom bozukluklarının yanı sıra SMA, talasemi ve kistik fibrozis gibi tek gen hastalıklarının da bulunduğunu belirtti. Özellikle anne yaşının 38 ve üzerinde olduğu durumlarda kromozomal bozukluk riskinin arttığına dikkat çeken Bozdağ, “Ayrıca akraba evliliği ya da aynı coğrafyadan olan evliliklerde de tek gen hastalıkları artabiliyor. Bu durumda anne ve baba adayını WES dediğimiz testlerle tarıyoruz. Ortak bir hastalık taşıyıcılığı varsa embriyoyu tarayıp sağlıklı olanı bulabiliyoruz. Ancak bu yöntemlerin uygulanması için tüp bebek yöntemini kullanmak gerekir ve az da olsa yanılma payları olduğu için seçilmiş vakalarda önerilir.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Gürkan Bozdağ, genetik alanındaki bu gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan “tasarım bebek” endişesine de değindi. Bozdağ, “Bu konuda birçok ülkede önemli hukuki ve etik sınırlamalar var. Bu alandaki düzenlemeler insanlarda daha çok genetik ile ilgili çalışmaların tanısal amaçlı kullanımına izin veriyor. Gen düzeltme gibi tedaviye yönelik yaklaşımlar hastalıkların yeni jenerasyonlarda ekarte edilmesini sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.