Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) iş birliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarını 22 Eylül 2026 tarihinde açıkladı. Buna göre tüketici güven endeksi eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,3 artarak 90,8’den 91,9’a yükseldi. Anadolu Ajansı’nın aynı gün aktardığına göre bu, Temmuz 2018’den sonraki en yüksek seviye.
Son Dört Ayın Seyri: Haziran’dan Bu Yana Dört Ay Üst Üste Artış
Endeksin son dört aylık seyrini TÜİK’in Temmuz ve Eylül 2026 bültenlerindeki puanlardan derledik. Aylık değişim yüzdeleri, bir önceki ayın endeks puanına göre tarafımızca hesaplanmıştır; TÜİK’in kendi açıklamasında verdiği eylül ayı yüzde 1,3’lük artış, yuvarlama farkı nedeniyle tablodaki hesaplamadan binde birkaç puan farklı çıkabilir.
| Ay (2026) | Tüketici Güven Endeksi | Aylık Değişim |
|---|---|---|
| Haziran | 87,9 | — |
| Temmuz | 89,8 | +%2,2 |
| Ağustos | 90,8 | +%1,1 |
| Eylül | 91,9 | +%1,2 (TÜİK: +%1,3) |
Tabloya göre endeks haziran-eylül arasında 4,0 puan (yaklaşık yüzde 4,6) yükseldi ve bu dört ayın hiçbirinde bir önceki aya göre gerilemedi.
Alt Endekslerde Görünüm Karışık
Tüketici güven endeksi dört alt endeksin ortalamasından oluşuyor ve eylül ayında bu alt kalemler aynı yönde hareket etmedi. TÜİK’in açıkladığı verilere göre:
Alt endekslerin temmuzdan eylüle üç aylık seyrini de TÜİK’in aylık bültenlerinden derledik:
| Alt Endeks | Temmuz | Ağustos | Eylül |
|---|---|---|---|
| Hanenin mevcut maddi durumu | 74,5 | 75,4 | 75,3 |
| Hanenin 12 aylık maddi durum beklentisi | 91,4 | 93,1 | 93,7 |
| Genel ekonomik durum beklentisi (12 ay) | 88,3 | 89,4 | 89,8 |
| Dayanıklı tüketim malı harcama eğilimi | 105,1 | 105,1 | 108,8 |
Üç aylık tablo, artışın büyük bölümünün hanelerin bugünkü durumundan değil, gelecek beklentisinden ve büyük harcama yapma isteğinden beslendiğini doğruluyor. Hanenin şu anki maddi durumu algısı ağustostan eylüle hafifçe kötüleşti (75,4’ten 75,3’e), oysa gelecek 12 aya dair beklentiler kesintisiz yükseliyor. Dayanıklı tüketim malı harcama eğilimi ise ağustosta iki ay üst üste yerinde saydıktan sonra eylülde tek ayda 3,7 puan birden sıçradı; bu, endeksin genelindeki artışın tek başına en büyük itici gücü oldu.
Bu Rakamlar Ne Anlama Geliyor?
Tüketici güven endeksi 0 ile 200 arasında bir skalada hesaplanıyor ve 100 eşiği kritik bir referans noktası. Endeksin 100’ün üzerinde olması, o dönemde iyimser tüketicilerin kötümser olanlardan sayıca fazla olduğunu; 100’ün altında kalması ise kötümserliğin baskın olduğunu gösteriyor. Eylül ayındaki 91,9 puan, AA’ya göre 2018’den bu yana en yüksek seviye olmasına rağmen hâlâ bu eşiğin 8,1 puan altında. Başka bir deyişle, anketteki hanelerin çoğunluğu ekonomiye ve kendi bütçelerine dönük beklentilerinde hâlâ temkinli, ama temkinlilik son aylarda azalıyor.
Endeksteki artışın kaynağının “gelecek beklentisi” ve “dayanıklı tüketim malı alma niyeti” olması, hanelerin enflasyonun ve faizin seyrine dair bir rahatlama sinyali aldığını, ancak bunu henüz bugünkü bütçe algısına yansıtmadığını gösteriyor. Enflasyonun tüketici davranışını nasıl şekillendirdiğine dair temel kavramlar için TÜFE nedir, enflasyon nasıl hesaplanır başlıklı yazımıza bakılabilir.
Endeksin son aylardaki yükselişi, hane halkının bugünkü değil gelecekteki bütçesine dair beklentisinin iyileşmesiyle açıklanabilir; ancak bu, ekonominin genelinde kalıcı bir iyileşme yaşandığı anlamına gelmiyor. TÜİK’in anket metodolojisinde endeks, hanelerin sübjektif algısını ölçüyor; enflasyon, işsizlik veya büyüme gibi diğer resmi göstergelerle birlikte okunduğunda daha sağlıklı bir tablo ortaya çıkıyor.
Bu Veri Neden Takip Ediliyor?
Tüketici güven endeksi, perakende satışlar, dayanıklı tüketim malı talebi ve hane halkı tasarruf-harcama tercihleri konusunda erken sinyal veren öncü göstergelerden biri kabul ediliyor. Piyasa katılımcıları ve politika yapıcılar bu endeksi, resmi büyüme ve enflasyon rakamları açıklanmadan önce ekonominin genel yönü hakkında fikir edinmek için izliyor. Endeksin son dört ayda üst üste artması, hanelerin geleceğe dair beklentisinde istikrarlı bir iyileşme olduğuna işaret etse de, endeksin hâlâ 100 eşiğinin altında kalması, bu iyileşmenin henüz “iyimserlik” seviyesine dönüşmediğini gösteriyor.
Kaynak
TÜİK, Tüketici Güven Endeksi, Eylül 2026 (22 Eylül 2026 tarihli haber bülteni), Tüketici Eğilim Anketi, TÜİK-TCMB ortak çalışması. TÜİK Veri Portalı, bülten 58177; Haziran-Temmuz değerleri: TÜİK, Ekonomik Güven Endeksi Temmuz 2026